De zelfredder:

Bron: Handleiding voor de reddingsbrigade nr 12 dec.1957. copyright DSM

Ingeval van een brand of explosie in een mijn is het mogelijk, dat de reddingsploegen nog mensen aantreffen,die zich met behulp van perslucht of anderszins in het leven hebben kunnen houden, maar die door de met CO( koolmonoxide ) bezwangerde lucht verhinderd zijn, zich in veiligheid te brengen.Daarom hebben de leden van de reddingsbrigade z.g. zelfredders bij zich, waarmee zij deze mensen kunnen uitrusten. De zelfredder is een kleine filterbus, die de drager in staat stelt gedurende minstens één uur in een CO- houdende atmosfeer te verblijven. Bovendien kan een lid van de reddingsploeg wiens reddingstoestel onklaar zou zijn geworden, zich met een zelfredder in veiligheid brengen. In dat geval moet echter de hele ploeg mee terug! De zelfredder bevindt zich in een luchtdicht afgesloten bus. deze bus mag niet geopend worden, voordat de zelfredder in gebruik wordt genomen. Het in gebruik nemen van de zelfredder geschied als volgt.

1. Deksel verwijderen door het lipje van de klemband krachtig omhoog te trekken. Deksel weggooien.
2. Het filter uit de bus nemen. Bus weg-gooien.
3. Het gummi mondstuk in de mond nemen. Het gummiplaatje moet tussen de tanden en lippen komen.
4. De beide stripjes stevig tussen de tanden klemmen en het gummiplaatje met op elkaar geperste lippen tegen de tanden aan-drukken.
5. Neusklem opzetten: de knijpertjes moeten zó op de neusvleugels worden gezet, dat de neusgaten geheel dichtgeknepen zijn en het ademen door de neus onmogelijk is.
6. Hoofdband vastmaken. De neusklem mag tijdens het gebruik niet worden verwijderd. De lippen moeten steeds stevig tegen het mondstuk gedrukt blijven, ook al krijgt last van speeksel. De ingeademde luchtwordt door het openen van het CO warm. Dit is niet gevaarlijk;  het is integendeel het bewijs, dat de zelfredder goed werkt. Een zelfredder mag slechts worden gebruikt door iemand, die nog helder van geest is. Nooit door iemand die ook maar enigszins bedwelmd is  en zeker niet bij een bewusteloze. In dat geval moet een inhalatietoestel worden gebruikt. Een zelfredder mag evenmin worden toegepast, als de lucht meer dan 2% CO bevat en het spreekt vanzelf, dat een zelfredder van geen nut kan zijn, als de lucht wegens een te laag zuurstofgehalte ongeschikt is voor de ademhaling. Ook in dat geval moet men een inhalatietoestel gebruiken. Heeft een reddingsploeg een of meer mensen met zelfredders uitgerust, dan moeten deze mensen onder geleide van de hele ploeg zo vlug mogelijk buiten de gevaarlijke zone in de verse luchtstroom worden gebracht. Een zelfredder heeft slechts een gebruiksduur van één uur. Men moet daarom goed bedenken, dat het geen nut heeft iemand met een zelfredder uit te rusten, wanneer men hem niet binnen deze tijd in veiligheid kan brengen, tenzij, men hem onderweg na één uur een tweede zelfredder geven.